Soms vergeten mannen wat het betekent om een man te zijn


Soms moet je als man gewoon even in de spiegel kijken, want wat er de afgelopen weken is gebeurd, gaat alle grenzen te buiten. Ik ben er eerlijk gezegd fucking klaar mee. Soms vergeten mannen wat de definitie van een man zijn eigenlijk is. Ik heb steeds sterker de indruk dat sommige mannen zich totaal niet meer kunnen gedragen en dat het respect voor vrouwen bij bepaalde mannen volledig verdwenen lijkt te zijn.
Afgelopen vrijdag werd Ingrid Coenradie, politica van JA21, tijdens het hardlopen lastiggevallen door een man op een fatbike. Hij reed van achteren op haar af, sloeg haar op haar billen en reed vervolgens gewoon verder. Laat dat eens tot je doordringen. Een vrouw kan niet eens rustig haar hardloopschoenen aantrekken en een rondje gaan rennen zonder dat een of andere idioot denkt dat hij haar lichaam zomaar mag aanraken. Het is werkelijk te gek voor woorden dat vrouwen tijdens zoiets alledaags als sporten rekening moeten houden met mannen die hun handen niet thuis kunnen houden.
En dit is geen op zichzelf staand probleem. In grote steden worden vrouwen regelmatig op straat lastiggevallen. Het is überhaupt al te gek voor woorden dat er in Arnhem een sisverbod nodig wordt geacht om vrouwen tegen straatintimidatie te beschermen. Kennelijk zijn we als samenleving op een punt beland waarop zelfs de meest vanzelfsprekende omgangsvormen niet meer vanzelfsprekend zijn.
Wat is er in onze Achterhoek gebeurd?
Maar er gebeurt nog veel meer in onze eigen provincie en juist dat raakt mij misschien nog wel extra. De Achterhoek, onze Achterhoek. Wat is hier in vredesnaam gebeurd? De afgelopen dagen kwam via onderzoeksprogramma Pointer naar buiten dat er een enorme WhatsApp-groep bestaat waarin mannen heimelijk gemaakte foto's en video's van vrouwen delen. De groep heet 't Haviksoog en telt ruim duizend mannelijke deelnemers. Het gaat om meer dan 13.000 beelden van vrouwen die op festivals, tijdens het winkelen, op straat of ergens anders worden gefotografeerd zonder dat ze daar ook maar enig idee van hebben.
Het gaat om beelden van billen, borsten en lichamen die vervolgens onderling worden beoordeeld met emoji's, alsof het om producten in een etalage gaat in plaats van om echte mensen. Een groot deel van de beelden komt uit de Achterhoek en Twente. Ook de Zwarte Cross komt nadrukkelijk in het onderzoek naar voren. Ik vind het werkelijk te ziek voor woorden dat mannen op deze manier met vrouwen omgaan en kennelijk denken dat dit een normale vorm van vermaak is. En ik zal jullie vertellen waarom dit onderwerp mij persoonlijk zo raakt.
Mijn eigen ervaringen met heimelijk gemaakte beelden
Vroeger kreeg ik regelmatig Dropbox-accounts doorgestuurd van andere jongens. Die werden dan de 'slettenbox' genoemd. Daarin stonden foto's en filmpjes van meisjes die heimelijk waren gefilmd. Soms ging het om zeer intieme beelden, waarbij meisjes tijdens seksuele handelingen werden gefilmd zonder dat ze wisten dat iemand een camera op hen gericht had. Sommige meisjes hadden veel te veel gedronken of drugs gebruikt, terwijl andere meisjes erop vertrouwden dat ze bij iemand waren met wie ze veilig konden zijn. Vervolgens werden diezelfde meisjes door jongens bestempeld als 'banga's' of 'sletten', alsof hun persoonlijke leven en hun lichaam aanleiding waren om hen publiekelijk te vernederen.
Laat ik één ding vooropstellen: dit is absurd. Als een meisje met jou in bed ligt, is dat iets tussen jullie tweeën. Dat is intimiteit en dat is vertrouwen. Het is geen toestemming om haar te filmen, laat staan om die beelden vervolgens naar een hele vriendengroep te sturen. Ik ben christen en voor mij is seks iets waarbij je elkaar moet kunnen vertrouwen. Je stelt je kwetsbaar op tegenover een ander mens en dat vraagt verantwoordelijkheid. Wanneer iemand dat vertrouwen misbruikt, kan dat gevolgen hebben die veel verder gaan dan het moment waarop die beelden worden gemaakt.
Ik weet ook persoonlijk wat trauma met een mens kan doen. Door mijn eigen trauma's heb ik bekkenbodemproblemen en kan ik niet zonder pijn seks hebben. Ik weet hoe ingewikkeld het kan zijn wanneer je lichaam niet meer vanzelfsprekend veiligheid ervaart. Trauma en gevoelens van onveiligheid kunnen ook lichamelijke gevolgen hebben, waaronder pijn en het onwillekeurig aanspannen van de bekkenbodem. Juist daarom raakt het mij wanneer jongens zo achteloos omgaan met de intimiteit en kwetsbaarheid van een ander mens.
Dus jongens, beseffen jullie eigenlijk wat jullie aanrichten? Een meisje denkt misschien dat ze een leuke avond heeft gehad met iemand die ze vertrouwt en dat een intiem moment tussen twee mensen blijft. Maar jullie pakken haar de mogelijkheid af om die intimiteit in vertrouwen te beleven. Weten jullie wel wat jullie doen en welke gevolgen dat voor iemand kan hebben? Denk eens na of jullie dit ook zouden doen bij je eigen zus, moeder, nichtje of dochter. Ik vraag het me serieus af, want kennelijk ontbreekt bij sommige jongens ieder besef van wat respect voor een ander mens betekent.
Snapchat: wanneer vertrouwen wordt misbruikt
En er is nog iets wat ik hierover persoonlijk wil vertellen, want het bleef vroeger niet bij Dropbox. Ook via Snapchat kreeg ik dit soort beelden toegestuurd en ik heb ze zelf gezien. Het ging regelmatig om meisjes die tijdens seksuele handelingen heimelijk werden gefilmd, vaak in de doggypositie. Die beelden werden vervolgens naar andere jongens doorgestuurd, alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Ik heb die snaps zelf ontvangen en eerlijk gezegd ben ik mede daarom helemaal klaar met die achterlijke Snapchatcultuur. Uiteindelijk ben ik ook met Snapchat gestopt, omdat ik niets meer te maken wilde hebben met een omgeving waarin zulke beelden zo achteloos werden verspreid.
Wat mij hieraan misschien nog wel het meest raakt, is hoe ontzettend kwetsbaar zo'n moment eigenlijk is. Er zijn vrouwen die het juist prettig vinden om tijdens de seks de man een dominante rol te laten innemen. Dat kan onderdeel zijn van hun seksuele beleving en daar is op zichzelf helemaal niets mis mee. Het is iets wat twee mensen samen afspreken, vanuit vertrouwen en wederzijdse toestemming. Juist wanneer iemand zich op die manier kwetsbaar opstelt, moet diegene erop kunnen vertrouwen dat de ander daar zorgvuldig en respectvol mee omgaat.
En juist bij de doggypositie wil ik nog iets benadrukken. Dat is een positie waarbij een vrouw niet kan zien wat er achter haar gebeurt. Ze vertrouwt erop dat de man met wie ze intiem is haar respecteert en kan niet zomaar controleren of hij ondertussen een telefoon heeft neergelegd of haar aan het filmen is. Juist dat maakt het misbruik van vertrouwen zo ontzettend gemeen, omdat iemand gebruikmaakt van een kwetsbaar moment waarin de ander erop vertrouwt dat haar privacy wordt gerespecteerd.
Maar besef eens wat er gebeurt wanneer een man dat vertrouwen misbruikt. Een vrouw stelt zich letterlijk en figuurlijk kwetsbaar op en vertrouwt erop dat wat er tussen hen gebeurt privé blijft. Ze heeft geen idee dat er ondertussen een telefoon ligt waarmee ze wordt gefilmd en vervolgens zitten er misschien wel tien, twintig of honderd jongens naar die beelden te kijken. Hoe ziek ben je dan in vredesnaam als je denkt dat dit normaal gedrag is?
Het gaat mij niet om de seksuele positie, maar om het misbruiken van vertrouwen en om het feit dat iemand een intiem moment verandert in vermaak voor een vriendengroep, zonder dat de vrouw daar toestemming voor heeft gegeven. Jongens, begrijpen jullie eigenlijk wat jullie een vrouw aandoen? Je maakt van een moment waarin zij zich veilig en verbonden zou moeten kunnen voelen een ervaring waarin haar vertrouwen volledig wordt beschaamd. Bovendien kunnen die beelden vervolgens jarenlang blijven circuleren, waardoor iemand steeds opnieuw met die schending van haar privacy geconfronteerd kan worden.
Dat is geen stoer gedrag en dat heeft helemaal niets met mannelijkheid te maken. Dat is lafheid. Daarom zeg ik dat je, wanneer je met een vrouw intiem bent, een man moet zijn die haar vertrouwen waard is en niet iemand die achteraf met zijn vrienden opschept over iets wat zij nooit met hen heeft willen delen.
Toen ik een bekende naam tegenkwam, werd het persoonlijk
Toen ik vroeger die Dropbox-lijsten doorgestuurd kreeg, herkende ik vaak meteen de namen van meisjes uit mijn omgeving. Op een gegeven moment stond er echter een naam tussen die ik daadwerkelijk kende, namelijk die van een vriendin van mij. Dat maakte de hele situatie ineens nog veel persoonlijker, omdat het niet langer alleen ging om meisjes van wie ik de naam weleens had gehoord, maar om iemand die daadwerkelijk onderdeel uitmaakte van mijn eigen leven.
Ik wist niet goed wat ik moest doen en durfde haar zelf niet te bellen. Uiteindelijk heb ik haar beste vriendin gebeld om haar te waarschuwen. Dat moment is me altijd bijgebleven, omdat ik me toen nog sterker realiseerde dat achter iedere foto een echt mens zit. Een meisje met ouders, vrienden, dromen, gevoelens en een toekomst. Het zijn geen gebruiksvoorwerpen waarover je met je vrienden kunt lachen en het zijn al helemaal geen mensen van wie je de privacy zomaar mag schenden. Ik ben er klaar mee hoe vrouwen behandeld worden en hoe gemakkelijk sommige mannen daar vervolgens hun schouders over ophalen.
Van straatintimidatie tot femicide: wanneer is het genoeg?
Wanneer is het eindelijk genoeg? We hebben inmiddels zelfs een woord voor het vermoorden van vrouwen vanwege hun vrouw-zijn: femicide. Denk aan Sanne Hertgers uit Winterswijk. Haar vader Wim moet verder leven zonder zijn dochter, die in 2023 door haar ex-partner om het leven werd gebracht. Achter dat woord femicide zit een vader die zijn dochter moet missen en een familie die nooit meer compleet wordt. Zulke verhalen laten zien hoe ingrijpend geweld tegen vrouwen kan zijn en hoeveel mensen daar uiteindelijk door worden geraakt.
En dan lees ik de reacties onder berichten over Ingrid Coenradie, waarin mensen grappen maken en opmerkingen plaatsen over haar uiterlijk of haar lichaam. Er wordt bijvoorbeeld geschreven dat ze 'wel een lekker kontje zal hebben gehad' of gevraagd of je tegenwoordig niet eens meer op een bil mag tikken. Nee, Pieter, Peter en alle andere toetsenbordhelden die dit soort opmerkingen plaatsen, dat mag je inderdaad niet. Een vrouw moet kunnen sporten zonder te worden aangerand, naar een festival kunnen gaan zonder heimelijk gefotografeerd te worden en naar huis kunnen fietsen zonder bang te hoeven zijn dat iemand achter haar aan komt.
Dat zulke dingen gebeuren, is op zichzelf al ernstig genoeg, maar dat er vervolgens ook nog om gelachen wordt, vind ik misschien nog wel erger. Want daarmee wordt niet alleen het gedrag van de dader gebagatelliseerd, maar ook de ervaring van de vrouw die ermee geconfronteerd wordt. Wanneer zijn we als samenleving zo gemakkelijk gaan doen over het overschrijden van andermans grenzen?
Ik ben een conservatieve christelijke man, maar ik ben gaan nadenken
Ik wil ook iets persoonlijks en misschien politiek gevoeligs met jullie delen. Ik ben christen en ik ben tegen abortus. Dat is mijn overtuiging. Maar de afgelopen periode ben ik wel opnieuw gaan nadenken over de positie van vrouwen en over de manier waarop wij als mannen verantwoordelijkheid nemen. Want wanneer we als mannen voortdurend discussiëren over de rechten en verantwoordelijkheden van vrouwen, moeten we ook bereid zijn om naar onze eigen houding en ons eigen gedrag te kijken.
Vrouwen menstrueren en moeten zelf menstruatieproducten betalen. Er zijn vrouwen die iedere maand met enorme pijn naar hun werk gaan en ondertussen proberen hun dagelijkse leven draaiende te houden. Vrouwen dragen kinderen en krijgen te maken met lichamelijke en maatschappelijke gevolgen die mannen niet op dezelfde manier ervaren. Ondertussen praten wij als mannen vaak over wat vrouwen wel en niet zouden moeten doen, zonder altijd voldoende stil te staan bij de ervaringen en omstandigheden waarmee vrouwen zelf te maken hebben. Waar is ons besef en waar is onze verantwoordelijkheid?
Ik vind bijvoorbeeld dat vrouwen zelf een volwaardige stem moeten hebben in politieke discussies over hun lichaam en hun rechten. Ik vind het moeilijk te begrijpen dat een partij als de SGP, met haar geschiedenis van het uitsluiten van vrouwen van politieke functies, een rol speelt in discussies over abortusbeleid zonder dat we voldoende stilstaan bij de positie van vrouwen zelf. Bij de ChristenUnie ligt dat voor mij anders, met een vrouwelijke partijleider. Dat betekent niet dat ik het automatisch eens ben met hun standpunten over abortus, maar vrouwen moeten in ieder geval volwaardig kunnen meepraten over onderwerpen die rechtstreeks betrekking hebben op hun eigen leven.
Ook onderwerpen als menstruatieverlof en abortus verdienen een serieus maatschappelijk gesprek. Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn om elkaars waardigheid en lichamelijke integriteit te respecteren. Juist wanneer je vanuit een bepaalde overtuiging naar zulke onderwerpen kijkt, moet je bereid zijn om naar andere ervaringen en standpunten te luisteren.
Mannen, neem eindelijk verantwoordelijkheid voor elkaars gedrag
En nu wil ik iets tegen de mannen zeggen die dit lezen. Ik zeg absoluut niet dat iedere man een aanrander is, want dat zou onzin zijn. Maar je hoeft zelf geen aanrander te zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor wat er in je omgeving gebeurt. Wanneer je ziet dat een vriend een meisje heimelijk filmt, moet je hem daarop aanspreken. Wanneer je in een WhatsApp-groep zit waarin dit soort beelden worden gedeeld, moet je daar iets van zeggen, die groep verlaten, geen beelden bewaren of verder verspreiden en bij de politie melden wat je weet.
Wanneer je op straat ziet dat iemand een vrouw lastigvalt, kun je ingrijpen als dat veilig kan. Je kunt iemand aanspreken, hulp inschakelen of de politie bellen. Je kunt een jongen bij zijn gedrag bepalen en duidelijk maken dat we dit hier niet doen. Niet in Nederland, niet in de Achterhoek en niet ergens anders. Want wanneer niemand iets zegt, krijgen degenen die zich zo gedragen steeds opnieuw het idee dat hun gedrag kennelijk wordt geaccepteerd.
En wanneer je zelf seksuele gedachten of impulsen hebt waarvan je weet dat je er geen controle over hebt, moet je professionele hulp zoeken voordat je iemand beschadigt. Je kunt je eigen leven verwoesten met dit soort gedrag, maar nog veel erger is dat je het leven van een ander mens kunt verwoesten. Het gaat om meisjes die misschien later moeder worden, vrouwen die misschien ooit oma worden en dochters die zelf weer dochters krijgen. Het zijn mensen met een eigen leven en een eigen toekomst, geen foto's in een Dropbox-map die je voor de lol met anderen kunt delen.
Gelukkig bestaan er nog mannen die weten wat een gentleman is
Ik zit op dit moment door mijn ME grotendeels thuis en mijn wereld is door mijn ziekte behoorlijk klein geworden. Toch hoop ik iedere dag dat ik ooit weer beter word, mijn leven weer kan oppakken en misschien ooit een eigen gezin mag hebben. Ik heb zelfs al een naam in gedachten voor een eventuele dochter, namelijk Esther. Die naam heb ik niet zomaar gekozen, want Esther is een Bijbelse vrouw die voor mij symbool staat voor moed. Als ik ooit een dochter krijg, hoop ik dat ze opgroeit in een wereld waarin ze niet bang hoeft te zijn om vrouw te zijn.
Ik hoop dat ze mannen ontmoet die haar respecteren, bij wie ze zich veilig voelt en die begrijpen dat intimiteit om vertrouwen draait. Want die mannen bestaan gelukkig ook nog. Ik hoop dat meisjes en vrouwen weten dat er ook mannen zijn die, wanneer je tijdens een avondje uit te veel hebt gedronken en op de bank in slaap valt, gewoon een dekentje over je heen leggen. Mannen die je veilig naar je bed brengen en vervolgens zelf op de bank gaan slapen, zonder verwachtingen en zonder verborgen agenda. Gewoon omdat ze om je geven en omdat ze weten wat respect betekent.
Dat is voor mij een gentleman. Niet de man die de grootste mond heeft of voortdurend moet bewijzen hoe mannelijk hij wel niet is, maar de man bij wie een vrouw zich veilig kan voelen. Een man die begrijpt dat vertrouwen iets is wat je verdient en waar je zorgvuldig mee om moet gaan.
Kabinet, geef vrouwen de mogelijkheid om zichzelf te verdedigen
En tot slot wil ik mij rechtstreeks tot het kabinet richten, want vrouwen verdienen bescherming. Ik wil dat het kabinet vrouwen toestaat pepperspray te dragen om zichzelf te kunnen verdedigen. Wat mij betreft verdienen vrouwen die mogelijkheid, zonder mitsen en maren. Ik vind het onbegrijpelijk dat vrouwen voortdurend moeten nadenken over hoe ze zichzelf kunnen beschermen, terwijl de verantwoordelijkheid voor dit gedrag bij de daders hoort te liggen.
Waarom moet een vrouw rekening houden met welke route ze naar huis neemt, hoe laat ze ergens vertrekt of wie er achter haar loopt? Waarom moet zij zich voortdurend afvragen of ze wel veilig is, terwijl de mannen die haar lastigvallen degenen zijn die hun gedrag moeten veranderen? Het beschermen van vrouwen begint bij het aanpakken van daders, maar vrouwen moeten wat mij betreft ook de mogelijkheid krijgen om zichzelf te verdedigen wanneer zij daadwerkelijk in gevaar komen.
Intimiteit hoort veilig te zijn en vertrouwen mag nooit worden misbruikt
Ik wil ook nog iets rechtstreeks tegen de vrouwen zeggen die deze column lezen. Het is verschrikkelijk dat ik dit überhaupt moet zeggen, maar blijkbaar zijn we inmiddels op een punt gekomen waarop je zelfs tijdens een intiem moment moet nadenken over je eigen privacy. Wanneer je een nieuwe bedpartner hebt, vraag dan gerust of zijn telefoon even helemaal aan de kant kan worden gelegd. Niet omdat jij iets verkeerd doet, maar omdat je recht hebt op privacy en veiligheid en daar gewoon afspraken over mag maken.
Een telefoon hoort niet stiekem onderdeel te worden van jullie slaapkamer. Je moet erop kunnen vertrouwen dat intimiteit tussen twee mensen blijft en dat degene met wie je dat moment deelt jouw grenzen respecteert. Vrouwen verdienen het om zich veilig te voelen, niet alleen thuis, maar ook op straat, tijdens het sporten, op festivals en in hun eigen slaapkamer. Niemand zou voortdurend bang hoeven zijn dat een ander misbruik maakt van een kwetsbaar moment.
Een echte man maakt een vrouw niet bang, maar geeft haar een veilig gevoel
Aan alle meisjes en vrouwen die de afgelopen weken met deze berichten zijn geconfronteerd, wil ik nog één ding zeggen: jullie staan er niet alleen voor. Er zijn mannen die jullie respecteren, mannen die voor jullie opkomen en mannen die begrijpen dat vertrouwen iets kostbaars is. Mannen die niet wegkijken wanneer anderen zich misdragen en die begrijpen dat respect voor vrouwen niet alleen iets is waarover je praat, maar vooral iets wat je in je dagelijkse gedrag laat zien.
En aan de mannen die zich in dit verhaal herkennen, wil ik vragen om eens goed in de spiegel te kijken. Want soms vergeten mannen wat het betekent om een man te zijn. Een echte man maakt een vrouw niet bang, maar zorgt ervoor dat ze zich veilig kan voelen. Hij begrijpt dat respect, verantwoordelijkheid en vertrouwen geen tekenen van zwakte zijn, maar juist eigenschappen die laten zien wat voor mens je werkelijk bent.
En dat is toch wel het minste wat we van elkaar mogen verwachten.
D'ran, maar dan wel met respect.
Deze gastcolumn is geschreven door Giovanni Bergevoet




Comments