De pensioenpot is geen politiek speelgoed

Bron: FNV

Henk Otten heeft gelijk. En Yernaz Ramautarsing heeft al jaren gelijk. Hans Spekman (FNV) die mede de Nederlandse pensioenfondsen bestuurt, waar op een spaarpot van €1600 miljard ¨abominabele rendementen¨ worden behaald, is het perfecte symbool van wat er misgaat als ideologie de markt overneemt. Otten zegt het scherp op X: daar valt meer winst te behalen voor werknemers dan met stakingen die alleen de tanende FNV-invloed in de polder moeten tonen. Dat is geen provocatie. Dat is pure realiteit.

Yernaz Ramaurtarsing: te weinig kapitalisme

Yernaz Ramaurtarsing, overtuigd objectivist en pleitbezorger van ongebreideld kapitalisme in de lijn van Ayn Rand, hamert al jaren op hetzelfde: Nederland heeft geen overschot aan kapitalisme, maar een chronisch tekort. We leven in een hybride van corporatisme, overregulering en morele schuldgevoelens waarin vakbonden, politici en fondsenbestuurders zich meer bezighouden met ¨rechtvaardigheid¨, ESG-doelen en stakingstheater dan met het enige wat echt telt: rendement. Kapitaal dat hard werkt voor de mensen die het hebben gespaard. Niet voor de ideologie van de bestuurders.

Abominabele rendementen en politieke keuzes

Kijk naar de feiten die Otten aankaart. Beurzen presteren uitstekend, maar de dekkingsgraden van Nederlandse pensioenfondsen blijven achter door achterhaald rentebeleid, excessieve hedging met derivaten - niet te vergeten - de obsessie met ¨duurzaam¨ beleggen. Prisco Battes (Telegraaf) wijst er herhaaldelijk op hoe duurzaam beleggen bij grote partijen als APG vooral tot drama´s leidt. Rendement wordt opgeofferd aan morele scores. Het geld van miljoenen werknemers en gepensioneerden wordt gebruikt om politieke signalen af te geven in plaats van om rijkdom te creëren. Dat is geen solidariteit. Dat is diefstal met een moreel sausje.

Staken versus echte welvaart

Otten heeft gelijk dat stakingen en ¨polderinvloed tonen¨ een slechte deal zijn voor de mensen die de FNV zegt te vertegenwoordigen. Staken kost productiviteit, vertraagt innovatie en drijft bedrijven weg of dwingt ze tot hogere prijzen. Het zero-sum denken. Kapitalisme is positive-sum: meer winst, hogere productiviteit, hogere lonen, betere pensioenen. Als de fondsen die Spekman mede bestuurd fatsoenlijk hadden belegd - gericht op rendement in plaats van op klimaatactivisme of ¨inclusiviteit¨ - dan was die €1600 miljard allang meer waard geweest. Werknemers zouden rijker zijn, niet afhankelijk van de volgende cao-strijd.

Individuele rechten boven collectieve dwang

Yernaz´ kernargument is moreel en praktisch tegelijk: kapitalisme is het enige syeteem dat uitgaat van individuele rechten, vrijwillige uitwisseling en rationeel eigenbelang. Niet collectieve dwang, nationale ¨solidariteit¨ of de illusie dat vakbondsbestuurders beter weten wat goed is voor jouw pensioen dan de markt. Wanneer fondsen politiek worden gestuurd, verdwijnt de discipline van concurrentie en winst. Wat overblijft is mediocriteit, verliezen op derivaten en een generatie die later ontdekt dat hun ¨veilige¨ pensioen is weggeerodeërd door rentebeleid en ideologische keuzes.

De kapitalistische oplossing

De oplossing is niet meer stakingen of meer invloed voor de FNV. De oplossing is kapitalistischer: pensioenfondsen die primair maximaliseren op risico-gecorrigeerd rendement, minder politieke bemoeienis, minder verplichte ESG-scores die rendement kosten, en meer ruimte voor concurrentie en individuele keuze. Laat kapitaal werken. Laat ondernemers innoveren. Laat werknemers profiteren van echte groei in plaats van symbolische overwinning in de polder.

Otten en Yernaz hebben gelijk. De polder moet ophouden met theater en beginnen met beleggen alsof het echt hun eigen geld is want dat het. En zolang dat niet gebeurt, blijft de spaarpot van €1600 miljard een gemiste kans - en de FNV een relikwie van tijdperk waarin collectieve macht belangrijker was dan individuele welvaart