Waarom juist Surinamers en Antillianen in de Bijlmer vaker PVV stemmen

Bron: ANP

In de cijfers van de Bijlmer en Zuidoost steekt de PVV er bovenuit ten opzichte van het Amsterdamse gemiddelde. Dat is geen toeval. Een substantieel deel van die steun komt uit de Surinaamse en Antilliaanse gemeenschappen - groepen die al langer in Nederland wonen, de taal spraken toen ze aankwamen en zichzelf allang als Nederlander beschouwen. Zij stemmen niet uit nostalgie naar een mythisch verleden, maar uit nuchtere zelfbescherming.

De Bijlmerramp als blijvend symbool

Deze gemeenschappen hebben de harde kant van overheidsfalen van dichtbij meegemaakt. De Bijlmerramp van 1992 was niet alleen een vliegtuigcrash; het was een moment waarop de staat traag, onduidelijk en ontoereikend regeerde. De flats stonden al onder druk door overbewoning, slecht onderhoud en een gebrek aan sociale controle. Dat patroon is nooit helemaal verdwenen. Mensen die er wonen, zien dagelijks wat er gebeurt als de overheid de basisvoorwaarden voor een vrije samenleving - veilige straten, voorspelbare regels, eerlijke toegang tot woningen en werk - niet handhaaft.

Succesvolle integratie maakt kritischer

Surinamers en Antillianen hebben zich in grote meerderheid aangepast. Zij werken, ondernemen, betalen belasting en eisen van hun kinderen dat ze meedoen. Juist daarom irriteert het hen dat nieuwe, minder geïntegreerde groepen de openbare orde en de schaarste middelen onder druk zetten. Lange wachtlijsten voor sociale huur, overlast in de portieken, criminaliteit die disproportioneel uit bepaalde hoeken komt -dat zijn geen abstracte debatten, maar concrete kosten die zij betalen. Wanneer de politiek blijft praten over idealen terwijl de realiteit in de buurt verslechtert, zoeken kiezers een partij die de feiten benoemt.

Wat de PVV wel doet

De PVV doet dat. Zij zegt dat immigratie gecontroleerd moet worden, dat de wet voor iedereen gelijk geldt en dat de overheid eerst de eigen burgers beschermt voordat zij nieuwe verplichtingen aangaat. Voor mensen die zelf of via hun ouders de oversteek al hebben gemaakt, is dat geen vijandigheid tegenover nieuwkomers. Het is de logica van een open samenleving: vrijheid werkt alleen als de regels helder zijn en de last niet onevenredig op de schouders van de al geïntegreerden terechtkomt. Kleine ondernemers in de gemeenschap willen lagere lasten en minder bureaucratie; ouders willen dat hun kinderen veilig naar school kunnen; bewoners willen dat de politie optreedt in plaats van excuses te maken.

Niet de uitzondering, maar het patroon

Onderzoek bevestigt dit patroon al jaren. Onder Surinamers en Antillianen ligt de steun voor de PVV structureel hoger dan onder Turkse of Marokkaanse Nederlanders. Zij zien zichzelf niet als ´buitenstaanders´ die beschermd moeten worden, maar als Nederlanders die de voorwaarden voor hun eigen succes willen behouden. Dat is geen collectieve afwijzing van migratie. Het is individuele verantwoordelijkheid in politieke vorm: wie de vruchten van een vrije, ordelijke samenleving wil plukken, moet die orde ook verdedigen.

De prijs van verwaarlozing

De linkse partijen die ooit vanzelfsprekend de stem van deze gemeenschappen kregen, hebben die steun verspeeld door te blijven hangen in morele retoriek terwijl de problemen in de wijken aanhielden. De PVV biedt het tegendeel: een nuchtere focus op grenzen, handhaving en de belangen van de mensen die hier al wonen en meedoen. In de Bijlmer is dat geen abstracte theorie. Het is de logica van mensen die de prijs van verwaarlozing al te lang hebben betaald.